Gönderen Konu: $1/x$ fonksiyonu üzerinde sonsuz toplam  (Okunma sayısı 1001 defa)

Çevrimdışı alpercay

  • Administrator
  • Geo-Maniac
  • *********
  • İleti: 1.019
  • Karma: +15/-0
$1/x$ fonksiyonu üzerinde sonsuz toplam
« : Mart 11, 2026, 02:48:00 ös »
$f:\mathbb{R}-\{0\} \to \mathbb{R}-\{0\} $
$f(x) =\dfrac{1}{x}$ şeklinde tanımlı $f$ fonksiyonunda $x\in [-1/6,3]-\{0\}$ olmak üzere fonksiyonun bu aralıkta alabileceği tam sayı değerleri toplamını bulunuz. Yanıt $- 21$
Kaynak:MEB 10.sınıf matematik kitabı syf:248
Benzer bir soruya yapılan bir çözüm (31.dk)
https://youtu.be/PYazLsnE4vc?si=xAtUELQCgsrASRb3
« Son Düzenleme: Mart 11, 2026, 03:12:18 ös Gönderen: alpercay »

Çevrimdışı Metin Can Aydemir

  • G.O Genel Moderator
  • Geo-Maniac
  • ********
  • İleti: 1.507
  • Karma: +15/-0
Ynt: $1/x$ fonksiyonu üzerinde sonsuz toplam
« Yanıtla #1 : Mart 12, 2026, 01:46:42 öö »
Bu fonksiyonun sürekli ve azalan olduğu aralıklar $(-\infty,0)$ ve $(0,\infty)$. Burada şunu not düşmek lazım, bir fonksiyonun süreklilik, artanlık, konvekslik vs. gibi özelliklerinde aralıkları birleştirmemek çok önemlidir (bazı durumlarda sıkıntı çıkarmayabilir ama risklidir). Bunu basit bir örnekle gösterelim.

Artanlık/Azalanlık: $D\subseteq \mathbb{R}$ bir küme olsun. Eğer her $x,y\in D$ için $x\geq y\implies f(x)\geq f(y)$ ise $f$ fonksiyonu $D$ kümesinde artandır, eğer $x\geq y\implies f(x)\leq f(y)$ ise azalandır.

Şimdi şu örneğe bakalım: $$f(x)=\begin{cases}x^2&\text{eğer }x\leq 0\\ 1-x&\text{eğer }x>0\end{cases}.$$ Bu fonksiyon $(-\infty,0]$ aralığında da $(0,\infty)$ aralığında da azalandır ancak $(-\infty,\infty)$'de azalan değildir çünkü $f(0)<f(1/2)$'dir. Bu yüzden aralıkları birleştirmemek gerekir.

Bu örnekte de dolayısıyla, $(-\infty,0)$ ve $(0,\infty)$ aralıkları ayrı ayrı incelenmelir. Bize verilen aralık, yani $[-1/6,0)$ ve $(0,3]$ aralıklarında fonksiyonun görüntüleri, fonksiyon sürekli ve monoton olduğundan, $(-\infty,-6]$ ve $[1/3,\infty)$'dir. Dolayısıyla, fonksiyonun alamayacağı tamsayı değerleri $-5,-4,-3,-2,-1,0$'dır. Diğer tüm tamsayı değerlerini alabilir.

Alabileceği değerlerin toplamı doğru bir soru olmaz çünkü toplam ıraksar, alamayacağı değerlerin toplamını sorarsak da $-15$ buluruz.

Not: Sadece sürekli olsaydı da sınır değerlerine fonksiyonu uygulayıp geçemezdik. Örneğin, $f(x)=x^2$ fonksiyonunun $[-1,1]$ aralığındaki görüntüsü $[0,1]$'dir ancak $f(-1)=f(1)=1$'dir.

Not 2: Bahsedilen videoya da baktım ve ne diyeyim, sondaki toplama işlemine resmen üzüldüm. $(-a)$ ve $a$, toplam sırasında birbirini götürür denilerek toplama işlemi yapılmış ancak $(-a)$ ile $(a+1)$ sayılarını gruplasaydık da bu sefer sonsuz adet $1$ sayısının toplamından dolayı cevap sonsuz çıkardı. Bu toplamların ıraksak olmasının sebebi bu zaten.
« Son Düzenleme: Mart 13, 2026, 12:29:05 ös Gönderen: Metin Can Aydemir »
Gerçek hikayeler aslında söylenmeyenlerdir.

 


Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 
SimplePortal 2.3.3 © 2008-2010, SimplePortal