Gönderen Konu: $(x^2-y^2)^2=1+16y$ (Rusya MO)  (Okunma sayısı 4210 defa)

Çevrimdışı bunyamin

  • G.O Bağımlı Üye
  • *****
  • İleti: 103
  • Karma: +0/-0
$(x^2-y^2)^2=1+16y$ (Rusya MO)
« : Ağustos 16, 2012, 06:53:05 ös »
(x2-y2)2=1+16y  eşitliğini sağlayan tüm (x,y) tamsayı ikililerini bulunuz.


edit: üs ya da indis için sup, sub fonksiyonları kullanılabilir (scarface)
« Son Düzenleme: Kasım 27, 2024, 05:08:24 ös Gönderen: alpercay »

Çevrimdışı Lokman Gökçe

  • Lokman Gökçe
  • Administrator
  • Geo-Maniac
  • *********
  • İleti: 3.801
  • Karma: +26/-0
  • İstanbul
Ynt: Rusya M. O tamsayılar
« Yanıtla #1 : Ağustos 17, 2012, 02:30:17 öö »
Problem Rusya Mat. Olimpiyatındandır. Tutu Andreescu'nun An Introduction to Diophantine Equations kitabının sonunda alıştırmaların çözümleri veriliyor. Takıldığınız diğer problemlere bu kitaptan bakabilirsiniz...iyi çalışmalar.
Uğraşınca çözebileceğim zorlukta olan soruları çözmeyi severim.

Çevrimdışı AtakanCİCEK

  • G.O Efsane Üye
  • *******
  • İleti: 364
  • Karma: +10/-0
  • Manisa
Ynt: $(x^2-y^2)^2=1+16y$ (Rusya MO)
« Yanıtla #2 : Ağustos 02, 2025, 04:40:55 ös »
Kitapta verilen çözüm bu mu bilmiyorum ama kendi çözümümü yazayım.  Genelliği bozmadan $x\geq 0$ alınabilir $y\geq 0$  olduğu ise sağ taraf negatif olamayacağından barizdir.

a) Varsayalım ki $x\geq y$ olsun. O halde $x=y+d$ , $d\in Z_{\geq 0}$  dönüşümü yapabiliriz. Buradan $$(2yd+d^2)^2=1+16y$$ olur. Buradan $$4d^2y^2+4yd^3+d^4=1+16y$$ yani $$(4d^2) . y^2 + (4d^3-16)y+(d^4-1)=0$$ elde edilir.

$Δ_y=(4d^3-16)^2-4.4d^2.(d^4-1)=-128d^3+16^2+16d^2$ elde ederiz. Baş katsayı negatif bir $d$  cinsi fonksiyon olduğundan bir noktadan sonra daima negatif gelecek (İspatını es geçiyorum)  $d=0$  için $Δ_y=256$  $d=1$  için $Δ_y=144$  diğer durumlarda ise negatif gelir. 

Orijinal denklemimizde $d=0$  alırsak $-16y-1=0$ gelir. Tam sayı çözüm gelmez. $d=1$ alırsak $4y^2-12y=0$ $y=0$  ve $y=3$ gelir. buradan $(1,0)$ ve $(4,3)$ gelir.


Geriye $x<y$ durumları kalır. $x+d=y$ olacak şekilde  $d>0$ tam sayısı vardır.  Denklemde bunu yazarsak.

$$d^4-4yd^3+4y^2d^2-16y-1=0$$ gelir. Denklemde kök testi yapalım.  $ d\in R$ olacak şekilde $P(d)=d^4-4yd^3+4y^2d^2-16y-1=0$ fonksiyonunu ele alalım. Aşağıdaki analizde $y>5$ olduğunu varsayalım.
$P(-1)=4y.(y-3)>0$ gelir.
$P(0)=-16y-1<0$  olur.
$P(1)=4y(y-5)>0$ olur.
$P(2y)=-16y-1<0$  olur.
$P(2y-1)=4y(y-5)>0$  olur.
$P(2y+1)=4y(y-3)>0$ olur.

Yani denklemin $4$ çözümü daima $(-1,0),(0,1),(2y-1,2y),(2y,2y+1)$  olduğundan $d$ tam sayı olacak şekilde çözümü yoktur.

Dolayısıyla $y\leq 5$  bulunur. $x<y$ yi de unutmadan $(x^2-y^2)^2=16y+1$ eşitliğinde denemeleri yapalım.

$y=0$  ise $x<y$ şeklinde $x$  yoktur.
$y=1$  ise $16y+1$ tam kare olmaz.
$y=2$  ise $16y+1=33$ tamkare olmaz.
$y=3$  ise $(x^2-9)^2=49$  olur. $x<y $  için çözüm yoktur.
$y=4$ ise $65$ gelir tam kare değildir.
$y=5$ ise $(x^2-25)^2=81$ $x^2-25=9$  veya $x^2-25=-9$ gelir. $x^2=34$ çözümsüz. $x^2=16$ dan $x=4$ bulunur.

O halde denklemin tüm olası çözümleri $x$ katsayısının negatif olabileceğine de dikkat ederek yazarsak $\{(4,5),(-4,5),(-4,3),(4,3),(1,0),(-1,0)\}$ elde edilir.

« Son Düzenleme: Ağustos 03, 2025, 07:57:55 öö Gönderen: AtakanCİCEK »
Mekanın cennet olsun, canım ağabeyim.

Çevrimdışı Lokman Gökçe

  • Lokman Gökçe
  • Administrator
  • Geo-Maniac
  • *********
  • İleti: 3.801
  • Karma: +26/-0
  • İstanbul
Ynt: $(x^2-y^2)^2=1+16y$ (Rusya MO)
« Yanıtla #3 : Ağustos 03, 2025, 02:46:54 ös »
Aynı çözüm değil, elinize sağlık. Kitabın çözümü, gönderdiğim resimdeki kadardır ve oldukça kısadır. $(2y-1)^2 \leq 1 + 16y$ eşitsizliğini sağlayan $y\geq 0$ tam sayıları potansiyel çözümlerimizdir. Buradan gelen $0 \leq y \leq 5$ değerlerini ana denklemde deneyerek tüm çözümlere ulaşırız.
Uğraşınca çözebileceğim zorlukta olan soruları çözmeyi severim.

 


Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 
SimplePortal 2.3.3 © 2008-2010, SimplePortal