Gönderen Konu: $4xyz-x-y$ tam kare olamaz.($2017$ Brazil Olimpic Revenge) {çözüldü}  (Okunma sayısı 972 defa)

Çevrimdışı AtakanCİCEK

  • G.O Efsane Üye
  • *******
  • İleti: 364
  • Karma: +10/-0
  • Manisa
İnternette Diyafont Denklemler Çalışma Soruları kısmına eklediğim $4xy-x-y$ ifadesi $x,y$ pozitif ise tam kare olamaz sorusunun daha genelleştirilmiş bir halini gördüm. Foruma da eklemek istedim.

Soru:
$a,b,k$ pozitif tam sayılar olmak üzere $4abk-a-b$ hiç bir zaman tam kare olamaz. Gösteriniz.
« Son Düzenleme: Ağustos 20, 2025, 10:46:26 öö Gönderen: AtakanCİCEK »
Mekanın cennet olsun, canım ağabeyim.

Çevrimdışı AtakanCİCEK

  • G.O Efsane Üye
  • *******
  • İleti: 364
  • Karma: +10/-0
  • Manisa
Ynt: $4xyz-x-y$ tam kare olamaz.($2017$ Brazil Olimpic Revenge)
« Yanıtla #1 : Ağustos 19, 2025, 02:22:39 ös »
https://artofproblemsolving.com/community/c6h351573 linkinde verilen çözümde $a$ nın tek sayı olduğuna göre çözüm yapılmış. Bunu düzenleyerek yazıyorum.

Denklemin sonucuna $t^2 , t \in \mathbb{Z}^+$ olarak tanımlama yapalım. Buradan denklemi $4k$ ile genişletirsek

$$16abk^2 - 4ak - 4bk = 4kt^2$$

olur. Her iki tarafa $1$ eklenirse

$$ (4ak-1)(4bk-1) = 4kt^2+1 $$

olur.

$M=4ak-1$ olsun. Bu durumda

$$ 4kt^2+1 \equiv 0 \pmod{M} $$

sağlanır. Buradan ifadeyi a ile genişletirsek ve $4ak \equiv 1 \pmod{M}$ olduğunu kullanırsak

$$ t^2 \equiv -a \pmod{M} $$

gelir.

$$ \left(\frac{-a}{4ak-1}\right) = 1 $$

olması gerektiğini gösterir. Varsayalım ki $a$ tek sayı olsun. Bu durumda



$$ \left(\frac{a}{4ak-1}\right) \left(\frac{4ak-1}{a}\right) = (-1)^{\frac{a-1}{2}\cdot\frac{4ak-2}{2}} $$

olması bize

$$ \left(\frac{a}{4ak-1}\right)\left(\frac{-1}{a}\right) = (-1)^{\frac{a-1}{2}} $$

sonucunu verir ki bu da bize

$$ \left(\frac{-1}{a}\right) = (-1)^{\frac{a-1}{2}}, $$

olduğundan

$$\left(\frac{-a}{4ak-1}\right) =-1$$

Bu da bize çelişki verir. Varsayalım ki $a'=2^r.a$ , $r\geq 0$ için tanımlı olsun. Bu durumda $$ \left(\frac{-a'}{4a'k-1}\right)=\left(\frac{-a}{4a'k-1}\right)\left(\frac{2}{4a'k-1}\right)^r=\left(\frac{-a}{4ak'-1}\right)\left(\frac{2}{4a'k-1}\right)^r$$ geçişlerini $k'=2^r.k$  olarak tanımlayarak yapabiliriz. İlk terimin $-1$ olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla


$$\left(\frac{2}{4a'k-1}\right)=1$$  olduğunu ispatlamamız yeterlidir. $4a'k-1=N$ diyelim. $N\equiv 7 \pmod 8$  olduğunu biliyoruz.  Not kısmındaki  formülü göz önüne alırsak $N^2-1\equiv 0 \pmod {16}$ olduğunu ispatlamamız yeterlidir. $N=8x+7$  olacak şekilde $x$ tam sayısı alalım. $N^2=64x^2+16.7.x+49$ yani $N^2\equiv 1 \pmod {16}$ gelir. ispat biter.


Not: Çözümde kullandığımız Quadratic Law of Reciprocity Kuralını da yazalım. 

$$ \left(\frac{p}{q}\right)\left(\frac{q}{p}\right) = (-1)^{\frac{(p-1)}{2}\cdot\frac{(q-1)}{2}} $$

Burada tek asal sayı $p,q$ için bu ifade geçerlidir. Bu teorem Jacobi sembolünde de aynı şekilde geçerlidir. Jacobi fonksiyonları için $(p,q)$ nun aralarında asal olması yeterli oluyor. Kullandığımız diğer bilgiler de aşağıda bulunuyor. 

$$ \left(\frac{-1}{n}\right) = (-1)^{\frac{n-1}{2}}, \qquad \left(\frac{2}{n}\right) = (-1)^{\frac{n^2-1}{8}} \quad (n \text{ tek sayı}). $$
Mekanın cennet olsun, canım ağabeyim.

 


Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 
SimplePortal 2.3.3 © 2008-2010, SimplePortal