Gönderen Konu: Simetrik bölünebilme sorusu  (Okunma sayısı 4220 defa)

Çevrimdışı Metin Can Aydemir

  • G.O Genel Moderator
  • Geo-Maniac
  • ********
  • İleti: 1.503
  • Karma: +15/-0
Simetrik bölünebilme sorusu
« : Ekim 27, 2023, 11:28:36 öö »
Soru (Metin Can Aydemir): $x$ ve $y$ pozitif tamsayılar olmak üzere, $$x\mid 3y+1$$ $$y\mid 3x+1$$ olmasını sağlayan tüm $(x,y)$ ikililerini bulunuz.

Sayılar teorisiyle ilgili notlar hazırlıyorum. Bu notlar içerisinde diğer kaynaklardan aldığım sorularla birlikte kendi yazdığım sorular da var. Kendi sorularımı vakit buldukça forumda paylaşacağım.
Gerçek hikayeler aslında söylenmeyenlerdir.

Çevrimdışı geo

  • Administrator
  • Geo-Maniac
  • *********
  • İleti: 2.786
  • Karma: +10/-0
Ynt: Simetrik bölünebilme sorusu
« Yanıtla #1 : Ekim 28, 2023, 08:48:26 öö »
$x=y$ olduğunda $x\mid 3x+1 \Longleftrightarrow x=1$ olacaktır. $(1,1)$ bir çözümdür.

$x<y$ olduğunu kabul edelim.
Sorudaki bilgi $3y+1=ax$ ve $3x+1=by$ şeklinde yazılabilir.
$b<3$ olmalı, aksi takdirde $3x+3\leq by = 3x+1$ olacaktır.
$b=1$ ve $b=2$ için çözümleri arayacağız.

$b=1$ için $$\begin{array}{rcl}
3y+1 &=& ax \\
3x+1 &=& y
\end{array}$$ sistemi $ax = 3(3x+1)+1=9x+4 \Longrightarrow a=9 + \dfrac 4x$ eşitliğine dönüşür. Buradan $x \in \{1,2,4\}$ gelir.
$(1,4),(2,7),(4,13)$ ikilileri çözüm olarak gelir.

$b=2$ için $$\begin{array}{rcl}
3y+1 &=& ax \\
3x+1 &=& 2y
\end{array}$$ sistemi $ax = \dfrac{3(3x+1)}2+1=\dfrac{9x+5}2 \Longrightarrow (2a-9)x=5$ eşitliğine dönüşür. Buradan $x \in \{1,5\}$ gelir.
$(1,2),(5,8)$ ikilileri çözüm olarak gelir.

Simetriden dolayı tüm çözümler $\{(1,1),(1,2),(1,4),(2,1),(2,7),(4,1),(4,13),(5,8),(7,2),(8,5),(13,4)\}$ olmak üzere $11$ tanedir.

Çevrimdışı Metin Can Aydemir

  • G.O Genel Moderator
  • Geo-Maniac
  • ********
  • İleti: 1.503
  • Karma: +15/-0
Ynt: Simetrik bölünebilme sorusu
« Yanıtla #2 : Ekim 28, 2023, 01:52:16 ös »
$3x+1=my$ ve $3y+1=nx$ olsun. $$mnx=3my+m=9x+3+m\implies x\mid m+3$$ olur. $m+3=xk$ yazarsak, $$3x+1=my=(xk-3)y\implies 3x+3y+1=xyk$$ elde edilir. $$3x+3y+1\leq 6\max\{x,y\}+1\leq 6xy+1\leq 7xy$$ olduğundan $k\leq 7$'dir. Ayrıca $3\not\mid 3x+3y+1=xyk$ olduğundan $3\not\mid k$ olacaktır. Dolayısıyla $k=1,2,4,5,7$ olabilir. Ayrıca $3x+3y+1=xyk$ eşitliğini düzenlersek, $$(kx-3)(ky-3)=k+9$$ olacaktır.

$k=1$ ise $(x-3)(y-3)=10$ olacaktır. Buradan $(x,y)=(13,4),(4,13),(5,8),(8,5)$ çözümleri elde edilir.

$k=2$ ise $(2x-3)(2y-3)=11$ olacaktır. Buradan $(x,y)=(2,7),(7,2)$ çözümleri elde edilir.

$k=4$ ise $(4x-3)(4y-3)=13$ olacaktır. Buradan da $(x,y)=(1,4),(4,1)$ çözümleri elde edilir.

$k=5$ ise $(5x-3)(5y-3)=14$ olacaktır. $(x,y)=(1,2),(2,1)$ elde edilir.

$k=7$ ise $(7x-3)(7y-3)=16$ olacaktır. Buradan $(x,y)=(1,1)$ elde edilir.

Tüm çözümler $(x,y)=(13,4),(4,13),(5,8),(8,5),(2,7),(7,2),(1,4),(4,1),(1,2),(2,1),(1,1)$ olacaktır.
Gerçek hikayeler aslında söylenmeyenlerdir.

 


Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 
SimplePortal 2.3.3 © 2008-2010, SimplePortal