Gönderen Konu: Tübitak Lise Takım Seçme 2020 Soru 1  (Okunma sayısı 4188 defa)

Çevrimdışı Eray

  • G.O Genel Moderator
  • G.O Efsane Üye
  • ********
  • İleti: 414
  • Karma: +8/-0
Tübitak Lise Takım Seçme 2020 Soru 1
« : Mart 08, 2020, 11:41:25 öö »
$$\dfrac{a^3+b^3}{ab+4}=2020$$eşitliğini sağlayan tüm $(a,b)$ pozitif tam sayı ikililerini bulunuz.

(Selim Bahadır)

Çevrimdışı Metin Can Aydemir

  • G.O Genel Moderator
  • Geo-Maniac
  • ********
  • İleti: 1.507
  • Karma: +15/-0
Ynt: Tübitak Lise Takım Seçme 2020 Soru 1
« Yanıtla #1 : Mart 10, 2020, 02:14:49 ös »
Eğer $a$ ve $b$'den birisi çift ise $ab+4$ çift olacağından $a$ ve $b$'nin ikisi birden çift olması gerekir. Dolayısıyla ya ikisi birden tektir ya da ikisi birden çifttir.

$p=3k+2$ formatında tek bir asal sayı olsun. $a^3+b^3\equiv 0 \pmod p$ ise $$a^3+b^3\equiv (a+b)(a^2-ab+b^2) \equiv 0 \pmod p$$ Eğer $a^2-ab+b^2\equiv 0 \pmod p$ ise $$(2a-b)^2\equiv -3b^2 \pmod p \Rightarrow \left ( \dfrac{2a-b}{b} \right )^2 \equiv -3 \pmod p$$ olur, yani $-3$, $p$ modunda karekalandır. $\left ( \dfrac{a}{p} \right )$ lagrange sembolü olmak üzere, $$\left ( \dfrac{3}{p} \right ) \cdot \left ( \dfrac{p}{3} \right )=(-1)^{\frac{3-1}{2}\cdot \frac{p-1}{2}}=\left ( \dfrac{-1}{p} \right )\Rightarrow \left ( \dfrac{-3}{p} \right )=\left ( \dfrac{3}{p} \right )\left ( \dfrac{-1}{p} \right )=\left ( \dfrac{p}{3} \right )\left ( \dfrac{3}{p} \right )^2=\left ( \dfrac{p}{3} \right )$$ fakat $p$, $3k+2$ formunda olduğundan $$\left ( \dfrac{-3}{p} \right )=\left ( \dfrac{p}{3} \right )=-1$$ bulunur. Dolayısıyla $a^3+b^3\equiv 0 \pmod p$ ise $a^3+b^3\equiv a+b\equiv 0 \pmod p$ olmalıdır.

$i)$ $a$ ve $b$ tek ise

Her tek $a$ sayısı için $a^3-a\equiv 0 \pmod 4$ olduğundan $a^3+b^3\equiv a+b\pmod 4$ olmalıdır. $2020=4\cdot 5\cdot 101$ olduğundan $$a^3+b^3\equiv a+b\equiv 0 \pmod {2020}$$ olmalıdır. $$(a+b)\cdot \dfrac{a^2-ab+b^2}{ab+4}=2020$$ olduğundan,

Eğer $a^2-ab+b^2\geq ab+4$ ise $a+b=2020$ ve $a^2-ab+b^2=ab+4$ olmalıdır. Buradan $a-b=2$ veya $a-b=-2$ elde ederiz. Buradan $(a,b)=(1009,1011), (1011,1009)$ çözümleri bulunur.

Eğer $a^2-ab+b^2<ab+4$ ise $(a-b)^2=0$ veya $(a-b)^2=1$ olur. Eğer $(a-b)^2=1$ ise $a$ ve $b$'nin biri tek diğeri çift olur fakat toplamları $4$'e bölünemez. Çelişki. Eğer $(a-b)^2=0$ ise ana denklemde $a=b$ yazarsak $a^3=1010(a^2+4)$ olur fakat buradan tamsayı çözüm gelmez.

$ii)$ Eğer $a$ ve $b$ çiftse $a=2m$ ve $b=2n$ diyelim. Denklem $$\dfrac{m^3+n^3}{mn+1}=1010$$ olur. $m^3+n^3\equiv m+n \pmod 2$ olduğundan $m^3+n^3\equiv m+n\equiv 0 \pmod {1010}$ olur. Eğer $m^2+n^2-mn>mn+1$ ise $m+n\geq 1010$ olduğundan $$(m+n)\cdot \dfrac{m^2+n^2-mn}{mn+1}>1010$$ olur. Dolayısıyla $$m^2+n^2-mn\leq mn+1 \Rightarrow (m-n)^2\leq 1$$ olmalıdır. Eğer $(m-n)^2=0$ ise $m=n$ olur ve yerine yazarsak $m^3=505(m^2+1)$ olur fakat çözüm gelmez. $(m-n)^2=1$ ise $m+n$ çift olduğundan ($1010$'a bölündüğünden) $m$ ve $n$ tamsayı olamaz. Buradan çözüm gelmez.

Tüm çözümler $(a,b)=(1011,1009),(1009,1011)$ bulunur.
« Son Düzenleme: Ocak 29, 2023, 12:03:22 öö Gönderen: geo »
Gerçek hikayeler aslında söylenmeyenlerdir.

Çevrimdışı Lokman Gökçe

  • Lokman Gökçe
  • Administrator
  • Geo-Maniac
  • *********
  • İleti: 3.809
  • Karma: +26/-0
  • İstanbul
Ynt: Tübitak Lise Takım Seçme 2020 Soru 1
« Yanıtla #2 : Kasım 26, 2020, 10:29:56 ös »
(Selim BAHADIR)

Verilen eşitliği
$$ (a+b)(a^2-ab+b^2)=4\cdot 5 \cdot 101 \cdot (ab+4) \tag{1}$$
olarak yazalım. $p\in \{5, 101\}$ olsun. O halde $p=6k+5$ olan $k$ tam sayısı vardır. $p\mid ab$ ise, $p\mid a^3+b^3$ olduğundan $p\mid a$ ve $p\mid b$ dir. O zaman $(1)$ de sol taraf $p^3$ ile bölünür, ancak sağ taraf bölünmez. Demek ki $p\nmid ab$ dir. $b$ nin $\pmod p$ deki tersi $b^{-1}$ olmak üzere $c \equiv ab^{-1}\pmod p$ olsun. $p\mid a^3+b^3$ olduğundan $c^3 \equiv -1 \pmod p$  elde edilir. Fermat Teoremi'nden dolayı $c^{6k+4}\equiv 1 \pmod p$ dir. Buradan $c \equiv -1 \pmod p$, yani $p \mid a+b$ sonucu çıkar ve $505 \mid a+b$ olur.

Diğer taraftan, $a$ ve $b$'nin ya her ikisi de tektir ya da ikisi de çifttir.

1. Durum: $a$ ve $b$ tektir.
$(1)$ den $4\mid a+b$ dir. O halde $2020 \mid a+b$ ve $2020 \leq a+b$ elde edilir. $(1)$ den $a^2-ab+b^2 \leq ab +4$ sonucu çıkar. $(a-b)^2 \leq 4 \implies $ $|a-b|=0$ veya $2$ dir. $a=b$ için çözüm olmadığı kolayca görülür. $|a-b|=2$ için $a+b=2020$ olur ve $(1011, 1009)$ ve $(1009, 1011)$ çözümleri bulunur.

2. Durum: $a$ ve $b$ çifttir.
$a=2x$, $b=2y$ olur. $(1)$ de yerine yazarsak
$$ (x+y)(x^2 - xy + y^2) = 2\cdot 5 \cdot 101 \cdot (xy+1) \tag{2}$$
eşitliği elde edilir. $x$ ve $y$ nin ya her ikisi de çifttir ya da ikisi de tektir. $2\mid x+y $ olur. $505 \mid a+b = 2(x+y) $ olduğundan $505 \mid x+y$ olduğunu biliyoruz. Sonuç olarak $1010 \mid x+y $ ve $1010 \leq x+y$ ede edilir. $(2)$ den $x^2 - xy +y^2 \leq xy +1$ dir. $(x-y)^2 \leq 1 \implies |x-y|\leq 1\implies x=y$ olur. Ancak bu durumda $(2)$ yi sağlayan tam sayılar bulunmadığı kolayca görülür.

Tüm çözümler, $(1011, 1009)$ ve $(1009, 1011)$ olarak bulunur.
« Son Düzenleme: Ocak 29, 2023, 12:03:05 öö Gönderen: geo »
Uğraşınca çözebileceğim zorlukta olan soruları çözmeyi severim.

 


Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 
SimplePortal 2.3.3 © 2008-2010, SimplePortal