Gönderen Konu: Tübitak Lise Takım Seçme 2018 Soru 8  (Okunma sayısı 2222 defa)

Çevrimdışı geo

  • Administrator
  • Geo-Maniac
  • *********
  • İleti: 2.804
  • Karma: +10/-0
Tübitak Lise Takım Seçme 2018 Soru 8
« : Ocak 06, 2024, 01:00:03 öö »
$m\geq 3$, $n$ ve $x_1,x_2, \ldots , x_m$ tam sayılar olmak üzere; her $2\leq i \leq m-1$ sayısı için $x_{i+1}-x_i \equiv x_i-x_{i-1} \pmod{n} $  ise, $(x_1,x_2,\ldots , x_m)$ $m$-lisine $\bmod n$ de bir aritmetik dizi diyelim. $p\geq 5$ asal bir sayı ve $1<a<p-1$ bir tamsayı olsun. $a$ nın pozitif üslerinin $p$ ye bölünmesi sonucu elde edilen kalanların kümesi ${a_1,a_2,\ldots , a_k}$ olsun. ${a_1,a_2,\ldots , a_k}$ kümesinin bir permütasyonu $(\text{mod } p)$ üzerinde bir aritmetik dizi ise, $k=p-1$ olduğunu gösteriniz.

Çevrimiçi Metin Can Aydemir

  • G.O Genel Moderator
  • Geo-Maniac
  • ********
  • İleti: 1.507
  • Karma: +15/-0
Ynt: Tübitak Lise Takım Seçme 2018 Soru 8
« Yanıtla #1 : Ocak 09, 2024, 07:58:28 ös »
$a$'nın mertebesi $d$ olsun. $a\neq 1,p-1$ olduğundan $d>2$'dir. $a$'nın kuvvetlerinin oluşturduğu farklı kalanlar kümesi $1,a,a^2,\dots,a^{d-1}$ olduğundan $k=d$'dir. Genelliği bozmadan $a_1,a_2,\dots, a_k$ sırasının aritmetik diziyi oluşturan sıra olduğunu varsayabiliriz. Dolayısıyla, $m$ ortak fark ve "$\equiv$" ile $p$ modundaki denkliği göstermek üzere, $a_i\equiv a_1+(i-1)m$ olacaktır. Bu sayıları toplarsak, $$\sum_{i=1}^{k}a_i\equiv ka_1+m\sum_{i=1}^{k}(i-1)\equiv ka_1+\frac{mk(k-1)}{2}$$ $$\sum_{i=1}^{k}a_i\equiv\sum_{n=0}^{k-1}a^n\equiv \frac{a^k-1}{a-1}\equiv 0$$ olacaktır. $k\mid p-1$ olduğundan $(k,p)=1$'dir. Dolayısıyla, $$a_1+\frac{m(k-1)}{2}\equiv 0\implies a_1\equiv -\frac{m(k-1)}{2}$$ bulunur. Terimler $$\frac{-m(k-1)}{2},-\frac{m(k-3)}{2},\dots,\frac{m(k-1)}{2}$$ olur. Bu sayıların kareleri toplamı $k$'nın tek veya çift olması durumunda ayrı ayrı incelesek bile, $$\sum_{i=1}^{k}a_i^2\equiv \frac{m^2k(k-1)(k+1)}{12}$$ $$\sum_{i=1}^{k}a_i^2\equiv \sum_{n=0}^{k-1}a^{2n}\equiv \frac{a^{2k}-1}{a^2-1}\equiv 0$$ bulunur. $p\geq 5$ ve $(k,p)=1$ olduğundan $$m^2(k-1)(k+1)\equiv 0\pmod{p}$$ elde edilir.

Eğer $p\mid m$ ise $a_i$ terimlerinin hepsi $p$ modunda aynı olurdu, çelişki.

Eğer $p\mid k-1$ ise $k\geq 3$ olduğundan $k-1\geq p$ olurdu ancak bu da $p-1\geq k$ olması ile çelişir.

Dolayısıyla $p\mid k+1$ olmalıdır. Buradan $k+1\geq p$ bulunur. Ayrıca $k\mid p-1$ olduğundan $p\geq k+1$'dir. Buradan $\boxed{k=p-1}$ bulunur. Gerçekten de $a$'yı ilkel kök alırsak, ortak fark $1$ olan, $p-1$ uzunluğunda bir aritmetik dizi elde ederiz.
Gerçek hikayeler aslında söylenmeyenlerdir.

 


Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 
SimplePortal 2.3.3 © 2008-2010, SimplePortal