Gönderen Konu: Tübitak Lise 1. Aşama 2003 Soru 18  (Okunma sayısı 4004 defa)

Çevrimdışı geo

  • Administrator
  • Geo-Maniac
  • *********
  • İleti: 2.804
  • Karma: +10/-0
Tübitak Lise 1. Aşama 2003 Soru 18
« : Mayıs 06, 2014, 09:41:35 ös »
$5^n + n^5$ sayısının $11$ ile bölünmesini sağlayan $2003$ ten büyük en küçük $n$ tam sayısı nedir?

$
\textbf{a)}\ 2010
\qquad\textbf{b)}\ 2011
\qquad\textbf{c)}\ 2012
\qquad\textbf{d)}\ 2014
\qquad\textbf{e)}\ \text{Hiçbiri}
$

Çevrimdışı Metin Can Aydemir

  • G.O Genel Moderator
  • Geo-Maniac
  • ********
  • İleti: 1.507
  • Karma: +15/-0
Ynt: Tübitak Lise 1. Aşama 2003 Soru 18
« Yanıtla #1 : Temmuz 18, 2022, 07:40:09 öö »
Cevap: $\boxed{A}$

Öncelikle $n\equiv 0\pmod{11}$ için $5^n+n^5$ sayısının $11$ ile bölünemeyeceğini görelim. $(n,11)=1$ için $11$ asal olduğundan ve $$\left(n^5\right)^2\equiv 1\pmod{11}\implies n^5\equiv \pm 1\pmod{11}$$ Not: Bu bir teoremdir. Eğer $n$ sayısının ilkel kökü varsa, yani $1,2,4,p^a, 2p^a$ formatlarındaysa, $x^2\equiv 1\pmod{n}$ denkliğinin çözümleri sadece $x\equiv \pm 1\pmod{n}$'dir. Sonuç olarak $$5^n\equiv \pm 1\pmod{11}$$ olmalıdır. $5$'in $11$ modundaki mertebesinin $5$ olduğunu görelim, yani $$5^5\equiv \left(5^2\right)^2\cdot 5\equiv 3^2\cdot 5\equiv 1\pmod{11}$$ olur. $5$'ten daha küçük bir mertebesi olamayacağı $5$'in asal sayı olmasından bellidir. Ayrıca $5^n\equiv -1\pmod{11}$ denkliğinin de çözümsüz olduğunu görmek zor değildir. çünkü bu denkliği sağlayan en küçük pozitif $n$ ise $2n$ mertebe olacaktır ama mertebe tek sayıdır.

Dolayısıyla $5^n+n^5\equiv 0\pmod{11}$ olması için $5^n\equiv 1\pmod{11}$ ve $n^5\equiv -1\pmod{11}$ olmalıdır. $$5^n\equiv 1\pmod{11}\implies n\equiv 0\pmod{5}$$ olduğundan önce $2005$'i sonra $2010$'u denemeliyiz. $n=2005$ için $$2005^5\equiv 3^5\equiv 243\equiv 1\pmod{11}$$ olur ve istenen sağlanmaz. $n=2010$ için $$2010^5\equiv (-3)^5\equiv -243\equiv -1\pmod{11}$$ olur. $\boxed{n=2010}$ sağlar.
« Son Düzenleme: Ocak 31, 2023, 12:50:20 öö Gönderen: geo »
Gerçek hikayeler aslında söylenmeyenlerdir.

 


Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 
SimplePortal 2.3.3 © 2008-2010, SimplePortal