Tübitak Kamp Sınavları - 2000 - Ortaokul Yaz Çözümleri

Tübitak Kamp Sınavları - 2000 - Ortaokul Yaz Çözümleri

1
$15^{16}$ ve $33^{13}$ sayılarından hangisi daha büyüktür?
2
Bir $ABCD$ karesinin $[BC]$ ve $[CD]$ kenarları üzerinde, sırasıyla $L$ ve $K$ noktaları, $|LC|=|KD|$ olacak şekilde alınıyor. $BK$ ve $DL$ doğrularının kesişim noktası $P$ olduğuna göre $AP$ nin $LK$ ye dik olduğunu ispat ediniz.
3
$5^n$ sayısının onluk yazılımında en az $2000$ tane sıfır olacak şekilde bir $n$ sayısı bulunuz.
Çözüm:
$5^n$ sayısını $A\cdot 10^{k}+5^k$ formatında olmasını sağlayalım. Böyle bir durumda $5^k$ sayısı $a$ basamaklıysa, $5^n$ sayısının içinde yan yana en az $k-a$ tane $0$ olacağını görebiliriz. $$5^n-5^k=5^{k}\left(5^{n-k}-1\right)=A\cdot 10^k\implies 5^{n-k}-1=A\cdot 2^k$$ Kuvvet kaydırma teoreminden faydalı bir sonuç alabilmek için $n-k$'yı çift kabul etmeliyiz. Bu durumda $v(n)$ fonksiyonu $n$'yi bölen en büyük $2$'nin kuvvetinin üssünü göstermek üzere, $$v(5^{n-k}-1)=v(5-1)+v(5+1)+v(n-k)-1=v(n-k)+2\geq k$$ seçmeliyiz. $n=2^k+k$ seçersek, $n-k$ çift olur ve $v(5^{n-k}-1)>k$ olacağından $5^{n}$ içerisinde en az $k-a$ tane $0$ olur. Dolayısıyla $k-a$'nın $2000$'den büyük olmasını sağlayan bir $k$ bulalım. $5^k$ sayısı $a$ basamaklı olduğundan ve $5^k\neq 10^{a-1}$ olduğundan $$10^{a-1}< 5^k<10^a\implies a-1< k\log_{10}5<a \implies k\log_{10}5<a<k\log_{10}5+1$$ $$\implies k-k\log_{10}5-1<k-a<k-k\log_{10}5$$ olacaktır. Eğer $$k-k\log_{10}5>2001\iff k>\frac{2001}{1-\log_{10}5}=\frac{2001}{\log_{10}2}$$ seçersek $k-a>2000$ olacaktır. $$\frac{2001}{\log_{10}2}=\frac{8004}{\log_{10}16}<8004$$ olduğundan $k=8004$ seçebiliriz. Dolayısıyla $n=2^{8004}+8004$ için $5^n$ ondalık yazımı içerisinde en az $2000$ tane $0$ vardır.

Daha genel olarak $n=2^{4m+4}+4m+4$ seçersek $5^n$'in ondalık yazımı içerisinde en az $m$ tane $0$ olacaktır.

Not: Soru ilköğretim/ortaokul için sorulduğu sonradan fark ettim. Bu yüzden logaritma kavramını kullanmak doğru olmayabilir. Ayrıca kuvvet kaydırma teoreminin de ortaokullar için uygun seviyede olup olmadığını bilmiyorum. Bu yüzden bu çözüm düzenlenip, daha temel yöntemlerle ispat tamamlanabilir.
4
$ABCD$ karesinin $[BD]$ köşegeni üzerinde herhangi bir $E$ noktası alınıyor. $AEB$ ve $AED$ üçgenlerinin çevrel çemberlerinin merkezleri sırasıyla $P$ ve $Q$ ile gösterilmek üzere, $APEQ$ dörtgeninin bir kare olduğunu ispat ediniz.
5
Kenar uzunluğu $1$ olan $n^3$ adet küpün istiflenmesiyle oluşturulan bir küpün $6$ yüzünden bazıları boyanıyor. En az bir yüzü boyanmış olan küçük küplerin sayısı $168$ olduğuna göre $n$ yi bulunuz.
Çözüm:
Çözüm: $1$ yüzey boyanırsa $n^2 = 168$ olmalı. Bu durumda tam sayı çözüm yoktur.

$2$ yüzey boyanırsa, yüzeylerin ortak ayrıtı yoksa $2n^2 = 168$ dir. Bu denklemin tam sayı çözümü yoktur. Yüzeylerin ortak ayrıtı varsa $2n^2 - n = 168$ dir. $n(2n-1) = 168 = 8\cdot 3 \cdot 7$  yazılırsa uygun bir $n$ pozitif tam sayısı yoktur.

$3$ yüzey boyanırsa, yüzeylerin iki veya üç ortak ayrıtı olabilir. $3n^2 - 2n = 168$ için $n(3n-2) =  8\cdot 3 \cdot 7$  yazılırsa uygun bir $n$ pozitif tam sayısı yoktur. $3n^2 - 3n = 168$ için $3n(n-1) =  8\cdot 3 \cdot 7$ denkleminden $n=8$ bulunur.

Ayrıca $4$ yüzey boyanırsa ve boyalı olmayan yüzeyler birbirine paralel olursa $4n^2 - 4n = 168 = 8\cdot 3 \cdot 7$ olup $n(n-1)=7\cdot 6$ denklemi elde edilir. Buradan $n=7$ pozitif tam sayı çözümü bulunur.

$5$ veya $6$ yüzeyin boyandığı durumlarda çözüm gelmediği gözlemlenebilir. Sonuç olarak $n$ nin alabileceği iki değer vardır. $n\in \{ 7, 8\}$.