Tübitak Ortaokul 2. Aşama - 2014 Çözümleri

Tübitak Ortaokul 2. Aşama - 2014 Çözümleri

1
$a+b+c+abc=4$  koşulunu sağlayan tüm $a,b,c$  pozitif gerçel sayıları için, $$\left (1+\dfrac{a}{b}+ca \right )\left (1+\dfrac{b}{c}+ab \right)\left (1+\dfrac{c}{a}+bc \right) \ge 27$$ olduğunu gösteriniz.

(Fehmi Emre Kadan)
2
$n$ pozitif bir tam sayı olmak üzere, $19^{4n}+4$ sayısının en az kaç farklı asal çarpanı olabileceğini belirleyiniz.

(Şahin Emrah)
3
Her renkten $19$ ar tane olmak üzere, $106$ farklı renkte $2014$ top bir çemberin çevresine nasıl dizilirse dizilsin, aralarında en az $53$ farklı renkte topun yer aldığı ardışık $n$ top bulunuyorsa, $n$ sayısının alabileceği en küçük değeri belirleyiniz.

(Azer Kerimov)
Çözüm:
Çözüm: Aynı renkli toplar ardışık şekilde dizilirse $n$ sayısı en az $19 \cdot 51 + 2 = 971$ olmak zorundadır. $2014$ topun bir çemberin etrafındaki herhangi bir dizilimini ele alalım. Bu dizilimde $53$ farklı renkte topun yer aldığı ardışık toplardan oluşan ve en az top içeren grup $G$ olsun (birden fazla böyle grup varsa bunlardan herhangi birini alıyoruz). $G$ grubundaki top sayısı $\ell (G)$ olsun. $G$ grubundaki saat yönündeki ilk ve son topların renkleri sırasıyla $a$ ve $b$ olsun. $G$ grubu en az sayıda top içerdiği için $a  \neq b$ ve bu grupta kalan topların her birinin rengi $a$ ve $b$ renklerinden farklıdır. Sonuç olarak, $\ell (G) \leq 19 \cdot (53 − 2) + 2 = 971$. İspat tamamlanmıştır.



Kaynak: Tübitak'ın sitesinde sunulan resmi çözüm kitapçığından alınmıştır.
4
Diklik merkezi $H$ olan dar açılı bir $ABC$ üçgeninin $[BC]$ kenarı üstündeki birbirinden farklı $D$ ve $E$ noktaları için, $AD$ ve $AE$ doğru parçaları $BHC$ üçgeninin çevrel çemberini sırasıyla, $P$ ve $Q$ noktalarında kesiyor. $$|BD|^2+|CD|^2=2\cdot |DP|\cdot |DA| \quad \text{ ve } \quad |BE|^2+|CE|^2=2\cdot |EQ|\cdot |EA|$$ eşitlikleri sağlanıyorsa, $|BP|=|CQ|$ olduğunu kanıtlayınız.

(Fehmi Emre Kadan)
Çözüm:
Noktaların $B, D, E, C$ sıralamasında olduğunu kabul ederek çözümü yapalım. $B, E, D, C$ sıralaması için de benzer işlemler yapılabilir. İstenen $|BP|=|CQ|$ eşitliğine özdeş olarak $PQ \parallel DE$ olduğunu göstermeye çalışalım.

Şimdi, verilen eşitliklerin her iki yanına sırasıyla $2|BD|\cdot|CD| $ ve $2|BE|\cdot |EC|$ ekleyerek tam kareye tamamlayalım:

$|BD|^2+|CD|^2 + 2|BD|\cdot|CD| = (|BD|+|CD|)^2 = 2(|DP|\cdot |DA|+|BD|\cdot |CD|) \tag{1} $
$|BE|^2+|CE|^2 + 2|BE|\cdot |CE| = (|BE|+|CE|)^2 = 2(|EQ|\cdot |EA|+|BE|\cdot |CE|) \tag{2} $

ve $|BD|+|CD| = |BE|+|CE| = |BC|$ olduğundan,

$ |DP| \cdot |DA|+|BD|\cdot |CD| = |EQ|\cdot|EA|+|BE|\cdot |CE| \tag{3} $

olur. $AD$ ve $AE$ doğrularının $(BHC)$ çemberini ikinci defa kestikleri noktalar sırasıyla $K$ ve $T$ olsun.

$D$ ve $E$ noktalarının $(BHC)$ çemberine göre sırasıyla kuvvet bağıntılarını yazalım

$|BD| \cdot |CD| = |DP|\cdot |DK|$ ve $|BE|\cdot|CE|=|EQ|\cdot |ET|$ dir.

Bu son eşitlikleri $(3)$'de yazarak

$$|DP|\cdot|DA|+|DP|\cdot|DK| = |EQ|\cdot|EA|+|EQ|\cdot|ET|$$ $$|DP|\cdot(|DA|+|DK|) = |EQ|\cdot(|EA|+|ET|)$$ $|DP|\cdot|AK|=|EQ|\cdot|AT| \tag{4}$

eşitliğine ulaşırız. Son olarak $A$ noktasının de $(BHC)$ çemberine göre kuvvet bağıntısını yazalım. Buradan,

$|AP|\cdot |AK| = |AQ|\cdot|AT| \tag{5}$

bulunur. $(4)$ ve $(5)$ ifadelerinden $$\dfrac{|AP|}{|PD|}=\dfrac{|AQ|}{|QE|}$$  sonucuna varıyoruz. Bu sonuç gösteriyor ki $PQ \parallel DE$ dir.