Uluslararası Matematik Olimpiyatı - 2005 Çözümleri

Uluslararası Matematik Olimpiyatı - 2005 Çözümleri

1
$ABC$ eşkenar üçgeninin $BC$ kenarı üzerinde $A_1$, $A_2$; $CA$ kenarı üzerinde $B_1$, $B_2$; $AB$ kenarı üzerinde $C_1$, $C_2$ noktaları $A_1A_2B_1B_2C_1C_2$ dışbükey altıgeninin tüm kenarları eşit olacak şekilde seçiliyor. $A_1B_2$, $B_1C_2$ ve $C_1A_2$ doğrularının noktadaş olduğunu gösteriniz.
Çözüm:
Asıl problemin çözümünden önce, bir alt problemi çözelim.

İddia: $\angle{ABC}=60^\circ$ olan $ABC$ üçgeninin $[AB]$ ve $[AC]$ kenarları üzerinden sırasıyla $D$ ve $E$ noktaları $|BD|=|DE|=|EC|$ olacak şekilde seçiliyor.$ABC$ üçgeninin çevrel merkezi $BE$ ile $CD$ nin kesim noktasındadır.*


İspat: $\angle{ADE}=2\angle{DBE}=2\angle{DEB}=2\alpha $ ve $\angle{AED}=2\angle{EDC}=2\angle{ECD}=2\beta $ diyelim.$\alpha+\beta=60^\circ$ olduğu kolayca görülebilir.$BE \cap CD =F$ olsun .Buna göre,  $\angle{DFE}=120^\circ$ dir. O halde $ADFE$ bir kirişler dörtgenidir. Bu dörtgende $\angle{DAF}=\angle{DEF} , \angle{EAF}=\angle{EDF}$ açı eşitlikleri vardır.Bu son eşitlikler ile birlikte $|FA|=|FB|=|FC|$ olduğunu görüyoruz. Buna göre $F$ noktası çevrel çemberin merkezidir.


Bu sonucu asıl problemde $AB_{1}C_{2} , BC_{1}A_{2} , CA_{1}B_{2}$ üçgenleri için uygularsak sırasıyla $B_{1}C_{1}\cap B_{2}C_{2} , A_{1}C_{1} \cap A_{2}C_{2} , A_{1}B_{1} \cap A_{2}B_{2}$ kesim noktaları bu üçgenlerin çevrel çember merkezlerini oluştururlar. Buradan $$\angle{B_{2}C_{2}B_{1}}= \angle{C_{1}B_{1}B_{2}}=\angle{A_{1}C_{1}A_{2}}=\angle{A_{2}C_{2}A_{1}}=\angle{A_{1}B_{2}A_{2}}=\angle{B_{1}A_{1}B_{2}}=30^\circ$$ eşitliklerini ve bu eşitliklerin sonucunda $$A_{1}A_{2}B_{2}C_{1} , A_{2}B_{1}C_{1}C_{2} , A_{1}B_{1}B_{2}C_{2}$$ dörtgenlerinin birer kirişler dörtgeni (ikizkenar yamuk) olduğunu görmekteyiz. Açılar bu dörtgenlere göre incelendiğinde $$\angle{A_{1}B_{1}C_{2}}= \angle{A_{1}B_{2}C_{2}}=\angle{A_{2}C_{1}B_{1}}=\angle{A_{2}C_{2}B_{1}}=\angle{B_{2}A_{1}C_{1}}=\angle{B_{2}A_{2}C_{1}}=30^\circ$$ şeklinde yeni açı eşitliklerine ulaşırız. Sonuç olarak $A_{1}B_{1}C_{1}$ ve $A_{2}B_{2}C_{2}$ üçgenleri eşkenar üçgenler ve $A_{1}B_{2} , B_{1}C_{2} , C_{1}A_{2}$ doğruları bu üçgenlerin iç açıortayları olduğundan aynı bir noktadan geçerler. 
 
2
$a_1,a_2,\dots$ tam sayılar dizisi, sonsuz çoktuklukta pozitif ve sonsuz çoklukta negatif elemandan oluşmaktadır. Her $n$ pozitif tam sayısı için, $a_1,a_2,\dots, a_n$ sayılarının $n$ ile bölününce $n$ farklı kalan bıraktığını varsayalım. Bu durumda, $a_1,a_2,\dots$ dizisinde her tam sayının tam olarak bir kez geçtiğini kanıtlayınız.
3
$x,y,z$ pozitif gerçel sayıları için $xyz\geq 1$ olmak üzere;
$$\dfrac{x^5-x^2}{x^5+y^2+z^2}+\dfrac{y^5-y^2}{x^2+y^5+z^2}+\dfrac{z^5-z^2}{x^2+y^2+z^5} \geq 0$$ olduğunu kanıtlayınız.
Çözüm:
Bu eşitsizlik;
$$\frac{x^2+y^2+z^2}{x^5+y^2+z^2}+\frac{x^2+y^2+z^2}{y^5+z^2+x^2}+\frac{x^2+y^2+z^2}{z^5+x^2+y^2} \le 3$$
ile özdeştir. Bunu ispatlayalım. Cauchy-Schwarz'dan;
$$(x^5+y^2+z^2)(yz+y^2+z^2) \ge (x^{\frac{5}{2}}(yz)^{\frac{1}{2}}+y^2+z^2)^2 \ge (x^2+y^2+z^2)^2$$
biliyoruz. O halde benzer şekilde yapılıp toplanırsa;
$$\frac{x^2+y^2+z^2}{x^5+y^2+z^2}+\frac{x^2+y^2+z^2}{y^5+z^2+x^2}+\frac{x^2+y^2+z^2}{z^5+x^2+y^2} \le 2+\frac{xy+yz+zx}{x^2+y^2+z^2} \le 3$$
olduğundan doğrudur. İspat biter.
4
$$a_n = 2^n + 3^n + 6^n - 1, \quad n\geq 1$$ sonsuz dizisinin tüm terimleri ile aralarında asal olan tüm pozitif tam sayıları belirleyiniz.
Çözüm:
Bunu sağlayan yegane sayının $1$ olduğunu kanıtlayalım. Bunun için her $p$ asalı için $p \mid a_m$ olacak şekilde bir $m$ indisi olduğunu göstermeliyiz. $m=p-2$ olarak seçersek koşul sağlanır. O halde ispat biter.
5
$ABCD$, $BC$ ile $DA$ paralel olmayacak ve $BC=DA$ olacak şekilde sabit bir dışbükey dörtgen olsun. $E$ ve $F$ sırasıyla $BC$ ve $DA$ kenarları üzerinde $BE=DF$ koşulunu sağlayan hareketli noktalar olsun. $AC$ ile $BD$ doğrusu $P$ de, $BD$ ile $EF$ doğrusu $Q$ da, $EF$ ile $AC$ doğrusu da $R$ de kesişiyor.
$E$ ve $F$ değişirken, $PQR$ üçgenlerinin çevrel çemberlerinin $P$ den başka ortak bir noktaya sahip olduklarını kanıtlayınız.
6
Katılımcılara $6$ soru yöneltilen bir matematik yarışmasında, herhangi iki soruyu yarışmacıların $\frac 25$ sinden daha fazlası çözmüştür. Ayrıca, $6$ soruyu da çözen bir yarışmacı çıkmamıştır. Tam olarak $5$ soruyu çözen en az $2$ yarışmacının bulunduğunu gösteriniz.