Geomania.Org Forumları

Fantezi Geometri => Fantezi Geometri => Konuyu başlatan: Lokman Gökçe - Ağustos 25, 2022, 08:01:08 ös

Başlık: Düzgün n-gende Alan(ABF)=Alan(ACE) Eşitliği {Çözüldü}
Gönderen: Lokman Gökçe - Ağustos 25, 2022, 08:01:08 ös
Lise matematik olimpiyatı 1. aşama düzeyi için orta zorlukta bir sorudur.

Problem [Lokman GÖKÇE]: Kenar uzunluğu $1$ birim olan bir düzgün $n$-genin bir $A$ köşesinden harekete başlandığında kenarlar üzerinde pozitif yönde $1$ birim ilerlenirse $B$ noktasına, $2$ birim ilerlenirse $C$ noktasına, $4$ birim ilerlenirse $E$ noktasına, $5$ birim ilerlenirse $F$ noktasına ulaşılıyor. $ABF$ ve $ACE$ üçgenlerinin alanları eşit olduğuna göre, $n$ nin alabileceği değerler toplamı kaçtır?
Başlık: Ynt: Düzgün n-gende Alan(ABF)=Alan(ACE) Eşitliği
Gönderen: matematikolimpiyati - Ağustos 26, 2022, 12:54:59 öö
$ \sin {5 \alpha}$ nın $ \sin {\alpha}$ türünden değerini kullanarak sonuca giden bir yöntem buldum ancak oldukça işlem kalabalığı var. Sanırım sadece düzgün onikigen istenen durumu sağlıyor.
Başlık: Ynt: Düzgün n-gende Alan(ABF)=Alan(ACE) Eşitliği
Gönderen: Lokman Gökçe - Ağustos 26, 2022, 01:32:12 ös
Kenar sayısı $6$ dan küçük olan düzgün çokgenleri de çizerek deneyiniz. Bir tane daha durum gelecektir.
Başlık: Ynt: Düzgün n-gende Alan(ABF)=Alan(ACE) Eşitliği
Gönderen: matematikolimpiyati - Ağustos 26, 2022, 06:58:46 ös
O durumda da eşkenar üçgen sağlıyor.
Başlık: Ynt: Düzgün n-gende Alan(ABF)=Alan(ACE) Eşitliği
Gönderen: matematikolimpiyati - Ağustos 28, 2022, 12:12:23 öö
(https://geomania.org/forum/index.php?action=dlattach;topic=7851.0;attach=16070)

$m(\widehat{CED})= \alpha$ olsun. Düzgün çokgendeki açı özelliklerini kullanarak diğer açıları da şekildeki gibi yerleştirebiliriz. Bu durumda

   $ \color{red}{i)}\ CED$ üçgeninde kosinüs teoreminden $|CE|=2 \cos \alpha$

   $ \color{red}{ii)}\ AEC$ üçgeninde $[AE]$ ye ait yükseklik $|CH|= 2 \cos \alpha \sin 2\alpha$

   $ \color{red}{iii)}\ ABF$ üçgeninde $[BF]$ ye ait yükseklik $|AG|=\sin 5 \alpha$

ifadelerini yazabiliriz. Aynı zamanda $[AE]$ ve $[BF]$ köşegenleri eşit olduğu için üçgenlerin yüksekliklerinin eşitliği durumuna bakmamız yeterlidir.

$|AG|=|CH|$

$\sin 5 \alpha = 2 \cos \alpha \sin 2 \alpha$

$16 \sin^5 \alpha - 20 \sin^3 \alpha + 5 \sin \alpha = 2 \cos \alpha \cdot 2 \sin \alpha \cos \alpha$

$16 \sin^5 \alpha - 20 \sin^3 \alpha + 5 \sin \alpha = 4 \sin \alpha - 4 \sin^3 \alpha$

$16 \sin^5 \alpha - 16 \sin^3 \alpha +  \sin \alpha = 0$

$16 \sin^4 \alpha - 16 \sin^2 \alpha + 1 = 0 \implies 16 \sin^2 \alpha - 16 \sin^4 \alpha =1 \implies 16 \sin^2 \alpha \cos^2 \alpha =1 \implies (\sin 2 \alpha)^2=\dfrac14 \implies \sin 2 \alpha = \pm \dfrac12$

Düzgün çokgen açılarını da düşündüğümüzde denklemi sağlayan tek değerin $\alpha = 15^{\circ}$ olduğunu görüyoruz. Bu durumda düzgün çokgenin $\dfrac{360^{\circ}}{30^{\circ}}=12$ kenarlı olduğunu söyleyebiliriz.
Başlık: Ynt: Düzgün n-gende Alan(ABF)=Alan(ACE) Eşitliği
Gönderen: Lokman Gökçe - Ağustos 28, 2022, 01:42:20 ös
Sorunun Oluşum Aşamaları: Bu kısımdan bahsedersek fikir verici olur. Düzgün çokgenlerdeki birbirine eş olmayan üçgenlerin sayısını veren kod yazımı ile ilgili sorduğum buradaki (https://matkafasi.com/138094/duzgun-cokgendeki-olmayan-ucgenlerin-sayisini-veren-program) problemde  üretilen ilk fikirlerden biri, üçgenlerin alanlarını karşılaştırma yöntemi idi. Fakat bu yöntemin bir riski var: üçgenler eş olmadığı halde alanları eşit olabilirdi. Aşağıdaki şekilde düzgün $12$-gendeki oluşabilecek $12$ üçgeni görüyoruz. Bunlardan $4.$ ve $6.$ üçgenler eş olmamakla beraber alanları eşit oluyor.

(https://geomania.org/forum/index.php?action=dlattach;topic=7851.0;attach=16072;image)

Dolayısıyla, yeni bir soru olarak eşit alanlı üçgen bulma fikri oluştu. $n=12$ için bir çözüm olduğunu biliyoruz. Daha başka değerlerde de çözüm çıkması için $n<6$ durumunda "çokgenin etrafında dolaşma" durumunu oluşturacak biçimde biraz daha hikaye yazmak gerekiyordu. Aslında çokgenin kenar uzunluğunun $1$ birim olması çok önemli değildir, yürüme hamlelerini daha iyi biçimde açıklamak içindir. Şimdi çözüme geçelim.


Yanıt: $\boxed{15}$

Çözüm: $n=3$ durumunda $ABC$ eşkenar üçgenini çizersek $ABF$ ve $ACE$ eşkenar üçgen olduğu için istenen sağlanır. $n=4$ veya $n=5$ durumlarında bir alan eşitliği oluşmadığını görmek kolaydır.

$n\geq 6$ olsun. Artık "çokgenin etrafında dolaşma" durumunu oluşmayacaktır. Düzgün çokgeni $ABCDEF\dots $ ile gösterelim. Yarıçapı $R$ olan çevrel çemberi çizerek her bir kenarı gören çevre açıyı $\alpha$ ile gösterelim. $0 < \alpha \leq 30^\circ$ dir. Elbette $m(\stackrel{\frown}{AB}) = 2\alpha$ olduğundan düzgün çokgenin bir dış açı ölçüsü $\theta = 2\alpha$ dır. $m(\widehat{AFB})=\alpha$, $m(\widehat{FAB}) = 4\alpha$ olur. Üçgenin alanının, kenarlar çarpımının çevrel çemberin yarıçapının $4$ katına bölümüne eşit olduğunu bilgisini ve sinüs teoremini kullanarak; $Alan(ABF) = 2R^2 \sin(\alpha)\sin(4\alpha)\sin(5\alpha) $ yazabiliriz. Benzer şekilde $Alan(ACE) = 2R^2 \sin(2\alpha)\sin(2\alpha)\sin(4\alpha) $ olur. $Alan(ABF) = Alan(ACE)$ verildiğinden,

$$ \sin(\alpha)\sin(4\alpha)\sin(5\alpha) =  \sin(2\alpha)\sin(2\alpha)\sin(4\alpha) $$

yazılır.  $0 < \alpha \leq 30^\circ$ olduğundan $\sin(4\alpha) >0 $ olur. Denklemi $\sin(4\alpha) $ ile sadeleştirerek

$$ \sin(\alpha)\sin(5\alpha) =  \sin(2\alpha)\sin(2\alpha)$$

yazabiliriz. $\sin(x)\sin(y) = \dfrac{1}{2}(\cos(a-b) - \cos(a+b))$ olduğundan

$$ \begin{split} \cos(4\alpha) - \cos(6\alpha) &= \cos 0  - \cos (4\alpha) \\
\implies \cos(2\theta) - \cos(3\theta) &= 1  - \cos (2\theta)
\end{split}
$$

olur. $\cos(2\theta) = 2\cos^2(\theta) - 1$ ve $\cos(3\theta) = 4\cos^3(\theta) - 3\cos(\theta)$ özdeşlikleri kullanılır ve $x= \cos(\theta)$ denirse

$$ 4x^3 - 4x^2 -3x + 3 = 0$$

denklemi elde edilir. $0<x<1$ aralığında bu denklemi çözelim. $4x^2(x-1) - 3(x-1)=0 \implies (x-1)(4x^2 - 3) =0$ olup $x=\cos(\theta) = \dfrac{\sqrt{3}}{2}$ bulunur. $\theta = 30^\circ$ olup çokgenin kenar sayısı $n=\dfrac{360}{30}= 12$ dir.

Böylece $n$ nin alabileceği değerler toplamı $3+12=\boxed{15}$ elde edilir.
SimplePortal 2.3.3 © 2008-2010, SimplePortal