Gönderen Konu: İzogonal Doğrular ve Doğrusallık  (Okunma sayısı 1111 defa)

Çevrimdışı Lokman Gökçe

  • Lokman Gökçe
  • Administrator
  • Geo-Maniac
  • *********
  • İleti: 3.804
  • Karma: +26/-0
  • İstanbul
İzogonal Doğrular ve Doğrusallık
« : Ağustos 18, 2025, 01:21:07 ös »
Problem [H. İbrahim Ayana]: $ABC$ üçgeninin iç merkezi $I$, bir dış merkezi $I_a$ olsun. $[CI]$ üzerinden keyfi bir $P$ noktası alınıyor. $[BI_a]$ üzerinden de bir $R$ noktası $\angle BAR= \angle CAP$ olacak biçimde alınıyor. $AI$ nın $[BC]$ kenarını kestiği nokta $N$ ise $P, N, R$ noktalarının doğrusal olduğunu ispatlayınız.

Uğraşınca çözebileceğim zorlukta olan soruları çözmeyi severim.

Çevrimdışı Lokman Gökçe

  • Lokman Gökçe
  • Administrator
  • Geo-Maniac
  • *********
  • İleti: 3.804
  • Karma: +26/-0
  • İstanbul
Ynt: İzogonal Doğrular ve Doğrusallık
« Yanıtla #1 : Ağustos 18, 2025, 02:44:26 ös »
Çözüm [Lokman Gökçe]: Öncelikle soruda verilen ve ispatta kullanılacak olan noktaları ve açıları tanımlayalım. $ \angle BAR = \angle CAP = \alpha $ olarak isimlendirelim. $AP$ ve $AR$ doğrularının $\angle A$'nın nın açıortayı olan $AI$ ile yaptığı açıyı da $ \angle PAI = \angle RAI = \beta $ olarak tanımlayalım. (İzogonal doğrular ile ilgili teoremlerden faydalanmayacağız. Yine de bu eşitliğin, $AP$ ve $AR$ doğrularının izogonal olduğunu ifade ettiğini hatırlatalım.) Çözümde yönlü uzunlukları kullanacağız. Yani $AB = - BA$ gibi eşitlikler vardır. İsteyenler mutlak uzunlukları da kullanabilir. Çözüme bir zarar vermeyecektir.


$PN \cap AC = S$ ve $RN \cap AB = Q$ olsun. Amacımız, ispatın sonunda $S, N, Q$ noktalarının doğrusal olduğunu göstermektir. Eğer bunu başarırsak, tanımladığımız $PN$ ve $RN$ doğruları aslında aynı doğru olmuş olur ve dolayısıyla $P, N, R$ noktaları da doğrusal olur. Gerekli oranları bulmak için Menelaüs ve sinüs teoremlerini uygulayacağız.

$AIC$ üçgeni ve $S-P-N$ keseni için $\dfrac{AS}{SC} \cdot \dfrac{CP}{PI} \cdot \dfrac{IN}{NA} = -1 $ olur. $ABI_a$ üçgeni ve $Q-R-N$ keseni için $\dfrac{AQ}{QB} \cdot \dfrac{BR}{RI_a} \cdot \dfrac{I_aN}{NA} = -1 $ olur.

$API$ ve $APC$ üçgenlerinde sinüs teoreminden $\dfrac{CP}{PI} = \dfrac{AC \cdot \sin \alpha}{AI \cdot \sin \beta} $ olur. Benzer şekilde $ABR$ ve $ARI_a$ üçgenlerinde sinüs teoreminden $\dfrac{BR}{RI_a} = \dfrac{AB \cdot \sin \alpha}{AI_a \cdot \sin \beta}$ olur.

$A, N, I, I_a$ noktaları harmonik bölme oluşturur. Bu iyi bilinen özelliği iç-dış açıortay teoremleri ile de gösterebiliriz. Böylece $\dfrac{AI}{AI_a} = - \dfrac{NI}{NI_a}$ olur.
 
$ABC$ üçgeninde $AN$ iç açıortay olduğundan, $\dfrac{CN}{NB} = \dfrac{AC}{AB}$ olur.

Şimdi $S, N, Q$ noktalarının $ABC$ üçgeni için bir kesen oluşturup oluşturmadığını kontrol edelim. Bunun için Menelaus'un karşıtını kullanacağız ve $ \dfrac{AS}{SC} \cdot \dfrac{CN}{NB} \cdot \dfrac{BQ}{QA} $ çarpımının $-1$'e eşit olup olmadığını göstereceğiz. Önceki adımlarda bulduğumuz oranları bu çarpımda yerine yazalım.

$$ \left( \dfrac{PI}{CP} \cdot \dfrac{NA}{IN} \right) \cdot \left( \frac{AC}{AB} \right) \cdot \left( \dfrac{BR}{RI_a} \cdot \dfrac{I_aN}{NA} \right) $$

Terimleri yeniden düzenleyelim:

$$\left( \dfrac{PI}{CP} \right) \cdot \left( \dfrac{BR}{RI_a} \right) \cdot \left( \dfrac{AC}{AB} \right) \cdot \left( \dfrac{I_aN}{IN} \right)$$

Şimdi sinüs Teoremi ve harmonik bölme özelliklerinden bulduğumuz ifadeleri de yerleştirelim:

$$\left( \dfrac{AI \cdot \sin \beta}{AC \cdot \sin \alpha} \right) \cdot \left( \dfrac{AB \cdot \sin \alpha}{AI_a \cdot \sin \beta} \right) \cdot \left( \dfrac{AC}{AB} \right) \cdot \left( - \dfrac{AI_a}{AI} \right)$$

Bu ifadede terimlerin sadeleştiğini görebiliriz ve çarpımın sonucu $-1$'dir. $Q, N, S$ noktaları doğrusaldır. Dolayısıyla, $P, N, R$ noktaları doğrusaldır.

« Son Düzenleme: Ağustos 18, 2025, 10:12:35 ös Gönderen: Lokman Gökçe »
Uğraşınca çözebileceğim zorlukta olan soruları çözmeyi severim.

 


Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 
SimplePortal 2.3.3 © 2008-2010, SimplePortal